Dünya Ticaret Örgütü (WTO) küresel ticaretin durumuna ilişkin yıllık raporunda, küreselleşme sonucu ülke ekonomileri arasında artmaya devam eden yakın bağları “iki tarafı keskin bir bıçağa”benzetti.

WTO, küreselleşmenin ülkeleri kısa vadeli şoklara karşı daha savunmasız hale getirmesine rağmen geçmişe oranla günümüzde çok daha hızlı toparlanmalarına da yardımcı olduğunu belirtti.

Rapor, Corona virüsü pandemisinin ilk aylarında hızla azalan küresel ürün ticaretinin şimdiden toparlanarak pandemi öncesi seviyenin üzerine çıktığını yazıyor. WTO’nun öngörüsüne göre 2022 yılı ortasında ticaret hacmi pandemi öncesi seviyeyi yakalayacak. Bu durum, uluslararası düzeyde alınan ve satılan malların, pandeminin hiç yaşanmamış olması halinde ulaşacağı seviyede olacağı anlamına geliyor.

WTO Başkanı Dr. Ngozi Okonjo-Iweala, raporun önsözünde, Covid-19 pandemisine verilen küresel yanıtın, küreselleşmenin hem zorlukları hem de faydalarını gösteren bir örnek olduğunu kaydetti.

Karşılıklı bağlantılar istikrarla birlikte artıyor

WTO raporu aynı zamanda bir ülkenin ticari ilişkilerinin dünyanın geri kalanına kıyasla daha fazla çeşitliliğe sahip olmasının ciddi ekonomik çalkantı yaşanması olasılığını düşürdüğüne işaret ediyor.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) topladığı verileri kullanan WTO raporunun yazarları, ticari çeşitlilik seviyesi yüksek olan ülkelerin 2008 yılındaki ekonomik kriz sırasında çalkantılardan çok daha az etkilendiğini kaydediyor.

Raporda, “Ticaret, bir ülkenin arz ve talep kaynaklarını çeşitlendirmesini sağlar. Bu nedenle ülkenin kendine has arz ve talep şoklarına maruz kalma riskini azaltır. Örneğin bir ülke birden çok ticari ortağa sahip olduğunda kendisinde ya da ticaret ortaklığı yaptığı ülkelerdeki ekonomik gerileme, ticareti çok daha sınırlı olan ülkelere kıyasla, üreticiler için talep şokunun daha az olması anlamına gelir” yazılı.

İmalatı geri getirmek işe yaramayabilir

WTO raporunda öne çıkan bir diğer konu, ekonomide ‘reshoring’ olarak tanımlanan ve yurt dışına aktarılan imalatın yurt içine yeniden döndürülmesi çabaları. WTO, kilit sanayi kollarında kendi kendine yeter hale gelmek için bazı ülkelerin yurt dışına çıkan imalatı geri getirme çabasına karşı uyarıda bulunuyor.

Özellikle pandeminin ilk aylarında, ABD’nin de aralarında bulunduğu birçok ülkede hayati önem taşıyan tıbbi malzeme, kişisel koruyucu ekipman ve aşı içerikleri için yabancı tedarikçilere olan bağımlılığın azaltılması çağrıları yapılıyordu.

Çelik imalatı konusunda ABD’nin kendi kendine yetmesinin ulusal güvenlik açısından bir gereksinim olduğunu savunan eski Başkan Donald Trump, çelik imalatını ABD içine geri döndürmek için yabancıların ürettiği çeliğe ilave gümrük vergileri getirmişti. Ancak Trump’ın çabaları başarılı olmadı.

Rapor, “Ticareti kısıtlamak ve ulusal yeterliliği teşvik etmek, uzun vadede ülkelerin ulusal ekonomilerinin daha verimsiz olmasını kaçınılmaz kılıyor. Bu tür politikalar, sonunda, ürün ve hizmet fiyatlarının artmasına, ürünlere, yan mamüllere ve teknolojilere erişimin kısıtlanmasına yol açıyor” ifadelerine yer veriliyor.

Düşünce kuruluşu Cato Enstitüsü’nde ekonomi uzmanı olan ve ticaret üzerine yazılar kaleme alan Scott Lincicome “WTO, pandemiye karşı daha fazla korumacı politikalar oluşturma refleksi verenlerin meydana getirdiği ciddi tehdide yanıt veriyor. Ekonomi açısından bu kötü bir fikir. Jeopolitik açıdan da ülkeler ne kadar çok içe kapanırsa gelecekte o kadar fazla gerginlik yaşanma olasılığı meydana gelir” diyor.

VoA

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz