Rusya’nın Stratejik Hamleleri ve Küresel Belirsizliklerin Gölgesinde Ruble’nin Zaferi

Ruble’nin bu yıl sergilediği olağanüstü performansın arkasında, ABD Başkanı Donald Trump’ın çatışmaları sona erdirme yönündeki açıklamalarıyla birlikte Kremlin’in Ukrayna’daki savaşına son verebileceği yönündeki artan iyimserlik önemli bir rol oynadı. Bu iyimser hava, uluslararası yatırımcıların Rus varlıklarına olan ilgisini yeniden canlandırırken, ruble üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturdu. Rusya Merkez Bankası’nın Çarşamba günü geç saatlerde yayımladığı dikkat çekici bir raporda, döviz için iç talepte belirgin bir hafifleme olduğuna dair net işaretler olduğu da ifade edildi. Bu durum, Rus ekonomisindeki bazı dengelenme sinyalleri olarak yorumlanabilir. Rusya Merkez Bankası’nın resmi verilerine göre, ruble yerel piyasada ABD doları karşısında 80,2237 seviyesine kadar yükselerek, 31 Mayıs 2023 tarihinden bu yana kaydedilen en güçlü seviyeye ulaştı. Merkez bankası, ABD’nin Moskova Borsası’na yaptırım uyguladığı Haziran ayından bu yana döviz kurunu hesaplamak için bankalar arası işlemleri kullanmaya devam ediyor. Rusya Merkez Bankası’na göre, ruble’nin bu etkileyici kazançlarını destekleyen bir diğer önemli faktör ise, jeopolitik durumda iyileşme beklentilerinin yanı sıra, ihracatçılardan gelen istikrarlı döviz arzı ve uygulanan yüksek faiz oranları oldu. Rusya Merkez Bankası, ülkedeki enflasyonu kontrol altına almak amacıyla rekor düzeyde yüksek bir faiz oranını ısrarla koruyarak, “carry trade” işlemleri ve yerel para biriminin değer kazanması için oldukça elverişli bir ortam yaratmış durumda. Merkez Bankası’nın Çarşamba günkü kapsamlı raporunda ayrıca, Rusya’da yabancı para birimine olan talebin giderek azaldığı ve Moskova Borsası’na uygulanan yaptırımlar ile dolar ve euro ticaretinin durdurulmasından bu yana en düşük seviyeye gerilediği de açıkça belirtildi. Bu durum, Rus vatandaşlarının ve şirketlerinin döviz talebinde bir düşüş yaşandığını ve rubleye olan güvenin arttığını gösterebilir. Merkez bankası verilerine göre, petrol fiyatlarındaki önemli düşüşe rağmen, ihracatla ilgili döviz satışları sadece %2 gibi sınırlı bir oranda azaldı. Bu da, Rus ihracatçılarının elde ettikleri döviz gelirlerini istikrarlı bir şekilde rubleye çevirmeye devam ettiklerini ve ruble’ye olan güvenlerinin sürdüğünü ortaya koyuyor. Küresel tezgah üstü piyasada ise ruble, bu yıl inanılmaz bir performans sergileyerek %40’tan fazla değer kazandı ve en iyi performans gösteren varlık olarak güvenli liman olarak bilinen altını bile geride bıraktı. Bu şaşırtıcı yükseliş, ruble’nin uluslararası yatırımcılar nezdindeki algısını önemli ölçüde değiştirirken, Rus ekonomisinin beklenenden daha dirençli olduğu yönündeki görüşleri de güçlendiriyor.

İstanbul’daki Kritik Görüşmeler ve Ruble’nin Geleceği: Belirsizlikler Sürüyor

Ukrayna ile Rusya arasındaki İstanbul’da gerçekleşmesi beklenen doğrudan görüşmeler, uluslararası kamuoyunun ve finans piyasalarının odak noktası haline gelmiş durumda. Bu görüşmelerden çıkacak olası sonuçlar, sadece iki ülke arasındaki çatışmanın geleceğini değil, aynı zamanda küresel ekonomik ve siyasi dengeleri de derinden etkileme potansiyeline sahip. Ruble’nin son dönemdeki güçlü yükselişi, bu görüşmelerden olumlu bir sonuç çıkacağı yönündeki beklentileri yansıtıyor olabilir. Ancak, görüşmelerin seyrine ve sonuçlarına dair belirsizlikler hala devam ediyor. Görüşmelerden olumsuz bir sonuç çıkması veya gerginliğin yeniden tırmanması durumunda, ruble üzerindeki bu olumlu havanın tersine dönme riski de bulunuyor. Rusya ekonomisine uygulanan uluslararası yaptırımlar ve küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar da ruble’nin geleceği üzerinde etkili olmaya devam edecek önemli faktörler arasında yer alıyor. Rusya Merkez Bankası’nın enflasyonu kontrol altına alma çabaları ve uyguladığı sıkı para politikası, ruble’yi destekleyen unsurlar olmaya devam etse de, jeopolitik riskler ve küresel ekonomik belirsizlikler ruble’nin istikrarı üzerinde potansiyel tehditler oluşturmayı sürdürüyor. Bu nedenle, ruble’nin tırmanışının ne kadar sürdürülebilir olduğu ve İstanbul görüşmelerinden çıkacak sonuçların bu trendi nasıl etkileyeceği yakından takip edilmesi gereken kritik bir konu olarak öne çıkıyor. Uluslararası yatırımcılar ve analistler, İstanbul’daki görüşmelerden gelecek haber akışını ve Rusya’nın ekonomik politikalarındaki olası değişiklikleri dikkatle izleyerek, ruble’nin gelecekteki seyri hakkında daha net bir öngörüde bulunmaya çalışacaklar.

Ruble’nin Ukrayna ile beklenen İstanbul görüşmeleri öncesinde kaydettiği inanılmaz yükseliş, döviz piyasalarında şaşkınlık yaratırken, jeopolitik gelişmelerin para birimleri üzerindeki güçlü etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor. Rusya’nın stratejik hamleleri ve küresel belirsizliklerin ortasında ruble’nin gösterdiği bu direnç, uluslararası yatırımcıların ve analistlerin dikkatini çekiyor. Ancak, İstanbul’daki görüşmelerin sonuçları ve küresel ekonomik gelişmeler, ruble’nin gelecekteki seyrini belirleyecek önemli faktörler olmaya devam edecek.

Küresel piyasalar, haftayı karışık bir seyirle tamamlarken, gelecek hafta ABD’de açıklanacak büyüme ve kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi verilerine odaklandı. Dünya genelinde resesyon endişeleri ve enflasyonla mücadele sürerken, ABD’nin ticaret politikaları ve jeopolitik gelişmeler piyasaların yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

Piyasa Gelişmeleri ve Beklentiler

• ABD Ekonomisi:
  • Fed, politika faizini değiştirmeyerek yüzde 4,25-4,50 aralığında tuttu.
  • Fed Başkanı Powell, tarifelerin enflasyonla mücadelede ilerlemeyi yavaşlatabileceğini belirtti.
  • Trump’ın faiz indirimi çağrısı, Fed ile Trump arasında olası bir uyuşmazlık endişesi yarattı.
  • Fed’in bilanço küçültme hızını yavaşlatacağı açıklandı.
  • Piyasalar, Fed’in haziranda faiz indirimine gitme ihtimalini yüksek görüyor.
  • ABD ekonomisinin 4. çeyrekte yüzde 2,3 büyüme göstermesi bekleniyor.
  • Trump’ın tarifelerde “esnek” olabileceklerine dair açıklaması piyasaları destekledi.
  • ABD ve Rusya arasındaki temaslar sınırlı bir iyimserlik oluşturdu.
  • Fed yetkilileri, ekonomideki belirsizliklere dikkat çekti.
  • OECD, ABD’nin büyüme tahminini düşürdü.
  • ABD 10 yıllık tahvil faizi geriledi, dolar endeksi yükseldi.
  • Altın ve petrol fiyatları arttı.
  • New York borsası pozitif seyretti.
• Avrupa Ekonomisi:
  • Avrupa borsaları, Almanya hariç pozitif seyretti.
  • ECB Başkanı Lagarde, ABD tarifelerinin Avrupa ekonomisini olumsuz etkileyeceğini belirtti.
  • ECB, faiz politikası konusunda veriye dayalı yaklaşım izleyeceğini vurguladı.
  • İngiltere Merkez Bankası, faizi sabit tuttu.
  • Almanya’da mali paket onaylandı.
  • AB’nin dış ticaret açığı açıklandı.
  • OECD, Avro Bölgesi ve Almanya’nın büyüme tahminlerini düşürdü.
• Asya Ekonomisi:
  • Asya borsaları karışık seyretti.
  • Çin, iç tüketimi güçlendirmeye yönelik plan açıkladı.
  • Japonya Merkez Bankası, faizi sabit tuttu ve enflasyon beklentilerini yukarı yönlü revize etti.
  • Çin’de kredi faiz oranlarında değişiklik yapılmadı.
  • Japonya’da enflasyon verileri açıklandı.
  • Çin’de perakende satışlar ve sanayi üretimi beklentileri aştı, işsizlik oranı yükseldi.
  • BYD hisseleri arttı.
  • Güney Kore ve Japonya borsaları yükselirken, Hong Kong ve Çin borsaları geriledi.
• Türkiye Ekonomisi:
  • Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi değer kaybetti.
  • TCMB, gecelik vadede borç verme faiz oranını yükseltti, diğer faiz oranlarını sabit tuttu.
  • TCMB, repo ihalelerine ara verdiğini açıkladı.
  • SPK, geri alım programlarına ilişkin düzenleme yaptı.
  • Dolar/TL kuru yükseldi.

Gelecek Hafta Beklentileri ve Önemli Veriler

• ABD’de büyüme ve PCE fiyat endeksi verileri açıklanacak.
• Avro Bölgesi ve Almanya’da PMI ve güven endeksi verileri takip edilecek.
• İngiltere’de enflasyon ve büyüme verileri açıklanacak.
• Japonya’da Merkez Bankası toplantı tutanakları ve enflasyon verileri takip edilecek.
• Türkiye’de reel kesim güven endeksi, kapasite kullanım oranı, işsizlik oranı, ekonomik güven endeksi ve dış ticaret dengesi açıklanacak.

Küresel piyasalar, gelecek hafta açıklanacak önemli veriler ve jeopolitik gelişmelerle şekillenecek. ABD ekonomisinin performansı, Fed’in faiz politikası ve ticaret savaşları gibi faktörler, piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak. Avrupa ve Asya ekonomilerindeki gelişmeler de yakından izlenecek. Türkiye’de ise TCMB’nin faiz kararları ve açıklanacak ekonomik veriler piyasaların odağında olacak.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, 21 Şubat haftasında yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarında önemli bir artış yaşandı. Parite etkisinden arındırılmış verilere göre, toplam yabancı para cinsi mevduat 3,7 milyar dolar arttı. Bu, Ağustos 2023’ten bu yana kaydedilen en yüksek haftalık artış oldu.

TL Mevduatlarında Düşüş, Döviz Mevduatlarında Artış

Aynı dönemde, bankalardaki TL cinsi mevduatlar yüzde 0,5 azalırken, yabancı para (YP) cinsinden mevduatlar yüzde 3 arttı. Bu durum, yurt içi yerleşiklerin döviz talebinin arttığını gösteriyor.

Merkez Bankası Rezervlerinde Gerileme

Döviz mevduatlarındaki artışın yanı sıra, TCMB rezervlerinde de gerileme yaşandı. 21 Şubat haftasında TCMB toplam rezervleri, bir önceki haftaya göre 3 milyar 157 milyon dolar azalarak 169 milyar 995 milyon dolara düştü. Bu durum, TCMB’nin döviz piyasasına müdahale ettiğini ve döviz sattığını gösteriyor.

Döviz Mevduatlarındaki Artışın Nedenleri

Döviz mevduatlarındaki artışın birkaç nedeni olabilir:

• Enflasyon Beklentisi: Yurt içi yerleşiklerin, enflasyonun yüksek seyredeceği beklentisiyle dövize yönelmiş olabilir.
• Kur Riski: TL’nin değer kaybetme riski, yurt içi yerleşiklerin döviz talebini artırmış olabilir.
• Yatırım Amaçlı Döviz Alımı: Yurt içi yerleşiklerin, dövizi yatırım amaçlı olarak almış olabilir.

Merkez Bankası Rezervlerindeki Düşüşün Nedenleri

Merkez Bankası rezervlerindeki düşüşün de birkaç nedeni olabilir:

• Döviz Piyasasına Müdahale: TCMB, döviz kurunu kontrol etmek için döviz satmış olabilir.
• Dış Borç Ödemeleri: TCMB, dış borç ödemeleri için döviz kullanmış olabilir.
• İthalat Ödemeleri: TCMB, ithalat ödemeleri için döviz kullanmış olabilir.

Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarındaki artış ve TCMB rezervlerindeki düşüş, Türkiye ekonomisi için önemli bir gösterge. Bu durum, döviz talebinin arttığını ve TCMB’nin döviz piyasasına müdahale ettiğini gösteriyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) toplam rezervlerinin rekor seviyelere ulaşması, ülke ekonomisi için önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Bu durum, Türkiye’nin küresel ekonomideki konumunu güçlendirdiği gibi, iç piyasalarda da önemli sinyaller veriyor.

Rezerv Artışının Nedenleri

TCMB rezervlerindeki bu önemli artışın başlıca nedenleri arasında şunlar sayılabilir:

• Döviz Satın Alımları: Merkez Bankası’nın döviz piyasasında yaptığı alımlar, rezervlerin artmasında önemli bir rol oynamıştır.
• Yurt Dışı Borçlanma: Hükümetin ve özel sektörün yurt dışından sağladığı borçlar, rezervlere katkı sağlamıştır.
• Yatırımcı Güveni: Türkiye ekonomisine olan güvenin artması, yabancı yatırımcıların ülkeye döviz getirmesine neden olmuştur.

Rezerv Artışının Ekonomik Etkileri

Bu önemli gelişmenin ekonomiye olan etkileri şu şekilde sıralanabilir:

• TL’nin Güçlenmesi: Yüksek rezervler, Türk Lirası’nın değerini destekleyerek, enflasyonla mücadelede önemli bir rol oynamaktadır.
• Dış Borçların Yönetilmesi: Yüksek rezervler, ülkenin dış borçlarını daha rahat bir şekilde yönetebilmesini sağlar.
• Yatırım Ortamının İyileşmesi: Yabancı yatırımcılar için daha güvenli bir ortam yaratarak, doğrudan yabancı yatırımları artırır.
• Küresel Ekonomideki Etkisi: Türkiye’nin küresel ekonomideki ağırlığını artırarak, ülkenin dış politikada daha etkin rol oynamasına olanak tanır.

Geleceğe İlişkin Beklentiler

TCMB rezervlerinin bu seviyeye ulaşması, Türkiye ekonomisi için olumlu bir işaret olsa da, sürdürülebilirliği için bazı önemli faktörlerin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Küresel ekonomideki belirsizlikler, jeopolitik riskler ve iç politikadaki gelişmeler, rezervlerin gelecekteki seyri üzerinde etkili olabilir.

TCMB rezervlerinin rekor seviyeye ulaşması, Türkiye ekonomisi için önemli bir dönüm noktasıdır. Bu durum, ülkenin ekonomik gücünü artırarak, küresel arenada daha etkin bir rol oynamasına olanak tanıyacaktır. Ancak, bu başarının sürdürülebilirliği için dikkatli adımlar atılması ve olası risklerin yönetilmesi gerekmektedir.

Sektörler ve Endeksler:

• Bankacılık endeksi yüzde 1,67 değer kaybetti.
• Holding endeksi yüzde 0,97 değer kaybetti.
• Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,39 ile spor, en çok kaybettiren ise yüzde 1,87 ile madencilik oldu.

Küresel ve Yerel Etkenler:

Analistler, küresel piyasalarda Fed’in faiz tutanaklarının ve çip üreticisi Nvidia’nın rekor gelir açıklamasının karışık bir seyir izlemesine neden olduğunu belirtti.

Yerel piyasalarda ise TCMB, politika faizini yüzde 50’de tutarak beklentileri karşıladı. TCMB ayrıca, TL mevduatını destekleyici, KKM’de düşüşü hızlandırıcı ve döviz kredilerinde artışı sınırlayıcı adımlar attı.

Yarınki Beklentiler:

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Japonya’da enflasyon, Almanya’da büyüme, ABD’de dayanıklı mal siparişleri ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini dile getirdi. Teknik açıdan ise endeks kontratında 10.700 ve 10.650 puanın destek, 11.000 ve 11.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydettiler.

Döviz Rezervlerinde Düşüş:

• Brüt döviz rezervleri 2 milyar 726 milyon dolar azalışla 77 milyar 785 milyon dolara düştü.
• Bu düşüş, son haftalarda devam eden döviz rezervlerindeki erime trendinin bir devamı niteliğinde.

Altın Rezervleri Arttı:

• Altın rezervleri ise 2 milyar 340 milyon dolar artışla 50 milyar 408 milyon dolardan 52 milyar 748 milyon dolara yükseldi.
• Altın fiyatlarındaki son yükseliş, altın rezervlerindeki artışın ana etkeni olarak görülüyor.

Toplam Rezervler:

• Merkez Bankası’nın toplam rezervleri 8 Mart haftasında 386 milyon dolar düşüşle 130 milyar 919 milyon dolardan 130 milyar 533 milyon dolara geriledi.
• Bu seviye, 2023 yılı başından bu yana en düşük seviye olarak dikkat çekiyor.

Merkez Bankası rezervlerindeki son düşüş, endişe verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Rezervlerdeki erime, Türk Lirası’nın değer kaybetmesine ve enflasyonun artmasına neden olabilir.

Rekorda Etki Eden Faktörler

Merkez Bankası’nın rezervlerindeki artışta, aşağıdaki faktörlerin etkili olduğu düşünülüyor:

• Türkiye’nin ihracatının artması: Türkiye’nin ihracatı, yılın ilk 7 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,4 artarak 111,2 milyar dolara ulaştı. Bu artış, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerine olumlu yansıdı.
• Türkiye’nin dış borç ödemelerinin azalması: Türkiye’nin dış borç ödemeleri, yılın ilk 7 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23,4 azalarak 26,2 milyar dolara geriledi. Bu azalma, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerine olumlu yansıdı.
• TCMB’nin döviz satışı: Merkez Bankası, yılın ilk 7 ayında 11,6 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirdi. Bu satışlar, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerine olumsuz yansıdı. Ancak, ihracat artışı ve dış borç ödemelerindeki azalma, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerindeki artışı daha yüksek tuttu.

Döviz getirene ek vergi indirimi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yurtdışındaki dövizin ülkeye getirilmesini teşvik etmek için kazanç istisna oranının yüzde 50’den yüzde 80’e çıkarılacağını açıkladı. Şimşek, “Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin yurtdışındaki bazı faaliyetlerine uygulanacak vergi indirim ve istisna oranını dövizi Türkiye’ye getirmek şartıyla arttırıyoruz” dedi.

İstisna nedir?

İstisna, verginin konusunu oluşturan bir mal veya hizmetten, yasal düzenleme ile verginin tamamen veya kısmen muaf tutulmasıdır. Yani, istisna edilen bir mal veya hizmetin satışından elde edilen kazanç, vergilendirilmez.

Kimler yararlanabilir?

Bu düzenlemeden, yurtdışında yerleşik bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile Türkiye’de yerleşik bulunan gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilir.

Dövizi getirene ne kadar vergi indirimi yapılacak?

Yurtdışındaki dövizi Türkiye’ye getiren gerçek ve tüzel kişiler, elde ettikleri kazançtan yüzde 80 oranında vergi indirimi alabilecekler. Örneğin, yurtdışındaki dövizini Türkiye’ye getiren bir gerçek kişi, 100 bin dolarlık bir kazanç elde ettiği takdirde, 80 bin doları için vergi ödemeyecek. Sadece 20 bin doları için vergi ödeyecek.

Döviz ne zaman getirilmeli?

Döviz, 31 Aralık 2023 tarihine kadar Türkiye’ye getirilmeli. Bu tarihten sonra getirilen dövizler için indirimden yararlanılamayacak.

Döviz hangi bankaya getirilmeli?

Döviz, Türkiye’de yerleşik herhangi bir bankaya getirilebilir.

Döviz nasıl getirilmeli?

Döviz, nakit, çek, havale veya EFT yoluyla getirilebilir.

Hükümetin yurtdışındaki dövizi ülkeye getirmeyi teşvik etmek için yaptığı bu düzenleme, döviz kurunun düşmesine ve ekonominin toparlanmasına katkı sağlayabilir.

Altın ve döviz piyasaları Powell’ı bekliyor

Powell’ın açıklamalarını tüm dünya merakla bekliyor. Powell’ın Fed’in faiz politikasına ilişkin ipuçları vermesi bekleniyor.

Powell’ın yapacağı açıklamalarla birlikte altın ve döviz piyasaları da yön bulacak. Dolar, Powell’ın açıklamalarından önce küresel piyasalarda güç kazanıyor. Dolar/TL kuru 28,50 seviyesini aşarken, euro/dolar paritesi 1,06 seviyesinin altına indi. Gram altın ise 1804 liradan işlem görüyor.

Powell’ın açıklamalarının önemi

Powell’ın yapacağı açıklamalarda dikkate alınması gereken bazı konular bulunuyor. Bunlardan ilki, Fed’in önümüzdeki dönemdeki faiz politikası beklentileri. Powell’ın açıklamaları, Fed’in faiz artışlarını sürdürme konusundaki kararlılığını gösterebilir.

İkinci olarak, Powell’ın açıklamaları, enflasyon konusundaki beklentileri de etkileyebilir. Powell’ın enflasyonda düşüş eğiliminin devam ettiğini söylemesi, faiz artırımlarının yavaşlayabileceğine işaret edebilir.

Powell’ın açıklamaları piyasaları nasıl etkileyebilir?

Powell’ın açıklamaları, piyasalarda fiyat değişikliklerine neden olabilir. Powell’ın faize ilişkin ipucu vermesi ya da kısa vadeli tahvil faizlerine ilişkin detaya girmesiyle birlikte piyasa enstrümanlarında fiyat değişiklikleri olabileceği bekleniyor.

Örneğin, Powell’ın faiz artırımlarının devam edeceğini söylemesi, dolar kurunun yükselmesine neden olabilir.

Powell’ın açıklamaları, piyasalar için önemli bir dönüm noktası olacak. Powell’ın açıklamaları, altın ve döviz piyasalarını da etkileyecek.