2024 yılında kira geliri elde eden mülk sahipleri için beyanname dönemi başlıyor. 1 Mart’tan Nisan ayı sonuna kadar, kira geliri elde edenlerin internet üzerinden veya doğrudan vergi dairelerine giderek beyanname vermesi gerekiyor. Süre içerisinde beyanname vermeyenler, 33 bin liralık indirimden yararlanamayacak ve çeşitli cezalara maruz kalacaklar.

Beyanname Süreci ve Önemli Detaylar

• Hangi Gelirler Beyan Edilir?
  • Arazi ve bina kira gelirleri beyan edilir.
  • Döşeli olarak kiraya verilenlerde, döşeme için alınan kira bedelleri de dahildir.
• Tahsil Edilmemiş Kira Geliri:
  • Tahsil edilmemiş kira için vergi ödenmez.
  • Kira bedelinin nakden veya ayni olarak tahsil edilmiş olması gerekir.
• Peşin Alınmış Kira:
  • Gelecek yıllara ait peşin tahsil edilen kira bedelleri, gelirin ilgili olduğu yılın geliri sayılır.
• Dövizle Kiralamalar:
  • Döviz cinsinden kiralamalarda, tahsilat tarihindeki TCMB döviz alış kuru esas alınır.
• İspat Zorunluluğu:
  • Konut ve iş yeri kira tahsilat ve ödemeleri, banka veya PTT aracılığıyla yapılmalıdır.
  • Kısa süreli konut kiralamaları da bu kapsamdadır.
  • Mahkeme ve icra yolu ile yapılan ödemeler bu kapsama dahil değildir.
• Beyan Etmemenin Cezası:
  • İspat zorunluluğuna uymayanlara özel usulsüzlük cezası kesilir.
  • Banka ve tarif edilen yöntemlere aykırı ödeme yapanların 5 iş günü içinde bildirmesi halinde ceza kesilmez.
• Bedelsiz Kullanım:
  • Kira bedeli yoksa veya düşükse, “emsal kira bedeli” esas alınır.
  • Bazı durumlarda bedelsiz kullanımda vergi ödenmeyebilir.
• Kira Geliri Vergisi İstisnası:
  • 2024 yılında 33.000 TL’nin altında konut kira geliri olanlar beyanname vermez.
  • 870 bin TL yi geçenler, 33 bin liralık indirimden yararlanamayacak.
• Vergi Çıktı İtirazı:
  • Yanlış tespit durumunda itiraz edilebilir.
  • Dijital Vergi Dairesi veya dilekçe ile itiraz yapılabilir.
  • Beyan dönemi sonrasında vergi dairesinden yazı gelmesini bekleyip, verilen süre içerisinde izahta bulunulabilir.

İtiraz ve Beyan Süreci

Eğer yapılan işlem kira geliri veya başka bir ticari faaliyetten kaynaklanıyorsa da, Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesinden beyan verilmesi, eğer internet ile işlem yapılamıyorsa vergi dairelerine giderek gelir beyanında bulunmaları gerekiyor. Bu itiraz ve beyanların 1 Mart – 2 Nisan 2025 tarihleri arasında yapılması gerekiyor.

Kira geliri elde eden mülk sahiplerinin, beyanname sürecini dikkatle takip etmeleri ve gerekli işlemleri zamanında yapmaları önemlidir. Bu sayede, olası cezalardan ve hak kayıplarından korunabilirler.

Düzenlemeyle neler değişecek?

• İlan sitelerinde ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ilanı vermek isteyenler, açık kimliklerini gizledikleri sahte hesaplar üzerinden ilan veremeyecek.
• Kişinin kendisine, eşine veya birinci ve ikinci derece kan hısımlarına ait olmayan ya da ilana konu taşınmaz veya taşıt sahibi tarafından yetkilendirilmediği taşınmazın veya taşıtın ilana konulması yasaklandı.
• Emlak komisyoncuları ve oto galericileri, sahip oldukları yetki belgeleri ile doğrulama yaparak, satışına yetkili oldukları taşıtı veya taşınmazı ilana koyabilecekler.
• İkinci el motorlu kara taşıtları ve taşınmazların satışına yönelik ilanlara elektronik ortam sağlayan gerçek veya tüzel kişiler, üyelikten veya ilanın yayımlanmasından önce kimlik doğrulaması yapmalarının yanı sıra, ilanın yayımlanmasından önce ilana konu ikinci el motorlu kara taşıtının veya taşınmazın ilanına yetkili olunduğuna dair doğrulama yapmakla yükümlü olacak.

Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?

1 Kasım 2023 tarihinde yürürlüğe girecek düzenlemeye uymayanlar hakkında her bir aykırılık için 10 bin TL’den 100 bin TL’ye kadar idari para cezası uygulanacak.

Düzenlemenin etkileri ne olacak?

• Sahte ilanlarla yapılan dolandırıcılıkların önüne geçilmesi
• Spekülatif fiyat artışlarının önlenmesi
• İlan platformlarında yer alan ilan kirliliği ve ilanlardaki bilgi kirliliğinin önüne geçilmesi
• Tüketici mağduriyetinin azaltılması
• Emlak ve otomotiv sektöründe rekabetin artması

Düzenlemeyle birlikte ev ve araba fiyatlarında düşüş yaşanması bekleniyor.

Gayrimenkul Uzmanı Şule Duman, yeni düzenlemenin, emlak sektöründe rahatlama yaşanacağını, hem tüketicilerin hem de ilan verenlerin mağduriyet yaşamayacağını belirtti. Duman, “Son yıllarda ilan sitelerindeki rekabetin artmasıyla emlak ve otomotiv sektöründeki fahiş fiyat uygulamalarının sayısı arttı. Ticaret Bakanlığı ise haksız rekabetin önüne geçmek ve tüketicileri korumak için çeşitli yöntemler çıkardı. Daha önce otomotiv sektöründe getirilen düzenlemelerin sonucu olarak araç fiyatlarında çok büyük fiyat üşüşleri yaşanmıştı. 1 Kasım tarihinde yürürlüğe girecek yönetmelik ile de emlak fiyatlarında düşüş yaşanmasını bekliyoruz. Aslında biz, bu yönetmeliğin özellikle kötü niyetli ilan vericileri engellemek için düzenlendiğini anlıyoruz. Şöyle ki; 1 Kasım’dan sonra gayrimenkul sitelerine ilan verenler kimlik ve yetki doğrulaması yapmak zorunda kalacak. Yani, taşınmaz ticareti yapan tüm işletmelerin yetki belgesi almaşı zorunlu hale gelecek. Bununla birlikte ilan siteleri yayınlanan ilanların kim tarafından verildiğini, ilan sahibinin gerçek olup olmadığını ve iyi niyetli olup, olmadığını kontrol etmek için kimlik bilgilerini alabilecek.

“Düzenlemenin, dolandırıcıların ve fiyat manipülatörlerinin önüne geçeceğini ve bu sayede piyasanın gerçek değerine döneceğini düşünüyoruz. Bu da hem tüketicilerin hem de emlak sektörünün yararına olacak.” dedi.