Çin’in enflasyon riskleri, üreticilerin tüketicilere artan maliyetlerini aktarmasıyla, merkez bankasının zayıflayan Çin ekonomisini desteklemek için para politikasını kolaylaştıracak bir kapsamı olup olmadığı ve potansiyel olarak küresel tüketici fiyatları üzerindeki baskıya katkıda bulunup bulunmadığı konusundaki tartışmayı yeniden alevlendirmekte.

Çin’de bugün yayınlanan resmi verilere göre, üretici fiyat endeksi bir yıl önceye göre %13,5 tırmanarak 26 yılın en hızlı temposuna ulaşırken, ekonomistlerin %12,3’lük tahmininin de oldukça üzerinde gerçekleşti.  Tüketici fiyat endeksi %1,5 artarak Eylül 2020’den bu yana en yüksek oranı elde etti ve öngörülen %1,4’lük artışı da aştı.

Çin’de üretici fiyatları son birkaç aydır, önce küresel emtia fiyat rallisi ve ardından enerji sıkışıklığının neden olduğu üretim kesintileri nedeniyle hızla yükseliyor. Hava koşullarına bağlı arz sorunlarının gıda fiyatlarını yukarı çekmesi ve üreticilerin perakendecilere daha yüksek maliyetler aktarmasıyla tüketici enflasyonu da hızlanmaya başlıyor.

Çin Rönesans Menkul Kıymetler Hong Kong Ltd. makro ve strateji araştırmaları başkanı Bruce Pang, verilerin hem üretim tarafında hem de tüketici tarafında geniş tabanlı enflasyon baskısı anlamına geldiğini söyledi. “Enflasyonist baskı ve diğer büyük ekonomilerde para politikasının daha şahin duruşu, Çin’in yavaşlayan ekonomisine destekte kullanabileceği parasal gevşeme için manevra alanını büyük olasılıkla sınırlayacaktır” dedi.

Fiyat artışları, elektrik kesintileri, emlak sektöründeki düşüş ve virüs ataklarının faaliyete yük oluşturduğu zayıflayan bir ekonomi zeminine denk geliyor. Artan enflasyon büyük olasılıkla merkez bankasının büyümeyi desteklemeye yardımcı olmak için daha fazla politika teşviki sağlayıp sağlayamayacağı konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirecek.

Çin’in CSI 300 Endeksi verinin açıklanmasıyla %1,4 düşerek 14 Eylül’den bu yana en büyük satışı yaşadı. Çoğu sektör endeksi gerilerken, malzeme ve tüketici hisseleri %2,8 kayıpla geri çekilmeye öncülük etti.

Anakara borsalarında listelenen şirketlerin hisse senetlerine atıfta bulunan KGI Securities Co. analistlerinden Ken Chen’e göre, beklenenden daha güçlü enflasyon verisi “A tipi-hisse piyasası için kötü haber”. “Piyasa zayıf ekonomiye yardımcı olmak için bir miktar politika desteği bekliyor, ancak TÜFE verileri herhangi bir teşvik için sınırlı yer verebilir” dedi.

Çin Halk Bankası, temmuz ayındaki sürpriz bir indirimin ardından bankalar için rezerv karşılık oranında bir indirim daha beklentilerini karşılamadı.  Banka geçen yılın başından bu yana politika faiz oranlarını sabit tuttu. Yetkililer, ekonomideki yavaşlamanın giderilmesine yardımcı olmak için politikaya “ince ayar” adını verdikleri önlemlere yöneliyorlar.

Natwest Markets Plc.’nin Çin ekonomisti Liu Peiqian, Çinli politika yapıcıların ÜFE enflasyonunu evcilleştirmek için arz ve emtia ve hammadde fiyatlarını dengelemeye öncelik vermeye devam etmesini bekliyor. Ekonomist, TÜFE hedefin çok altında kaldığı için PBOC’nin para politikasını sıkılaştırma olasılığının düşük olduğunu söyledi.

Çin’in küresel enflasyon üzerindeki etkisi zamanla azalmış olsa da ÜFE’deki toparlanma, Çin’in dünyanın en büyük ihracatçısı statüsü göz önüne alındığında birçok ülke için bir başka risk faktörü. Çarşamba günü açıklanacak ABD enflasyon verilerinin, tüketicilerin fiyatlarının ekim ayında bir yıl öncesine göre otuz yıldan uzun bir sürenin en yüksek hızında arttığını göstermesi bekleniyor.

Bloomberg Economics’e göre ekim ayında Çin’in enflasyonundaki ivmelenme muhtemelen merkez bankası için bir yan gösterge. Çin Halk Bankası’nın ekonomideki yavaşlamayı yumuşatma ihtiyacına odaklanmaya devam edecek. Bu nedenle önümüzdeki bir ay içinde bankaların zorunlu karşılık oranını 50 baz puan daha düşürmesini beklentisi hakim.

NBS’nin kıdemli istatistikçilerinden Dong Lijuan, veri açıklamasına eşlik eden notunda, ÜFE artışındaki sıçramanın ithal enflasyon ve sıkı iç enerji ve hammadde arzından kaynaklandığını söyledi. TÜFE’deki toparlanmanın hava koşulları, bazı malların sıkı tedariki ve artan maliyetler gibi faktörlerden kaynaklandığını söyledi.

TÜFE’de büyük etki sahibi domuz eti fiyatları ekim ayında da düşmeye devam etti ve bu da diğer gıda maliyetlerindeki artışın maskelenmesine yardımcı oldu. NBS’ye göre, düşen domuz eti fiyatlarının etkileri olmasaydı manşet TÜFE neredeyse %2,5 artacaktı.

Sebze fiyatları, arzdaki aksaklıklar sonrasında ekim ayı ortasından bu yana sıçrayarak hükümeti önlem almaya yöneltti. Çarşamba günkü verilere göre fiyatları bir yıl öncesine göre %15,9 artarak TÜFE’deki artışa yüzde 0,33’lük bir katkı yaptı. Tatlı su balığı, yumurta ve yenilebilir bitkisel yağ fiyatları da ekim ayında bir yıl öncesine göre keskin bir artış gösterdi.

Genel olarak, gıda fiyatları domuz eti etkisi nedeniyle düşmeye devam etti, ancak eylül ayından daha yavaş bir hızda. Gıda ve enerjiyi dışlayan çekirdek enflasyon %1,3’e gerilerken talebin yumuşak kaldığına işaret etti.

Hong Kong’daki Societe Generale SA’nın büyük Çin ekonomisti Michelle Lam, yukarı ve aşağı yönlü fiyatlar arasındaki uçurumun “ekonomideki zayıf tüketici talebini ve firmaların karşı karşıya olduğu kar marjları üzerindeki büyük baskıyı vurgulamaya devam ettiğini” söyledi.

Üreticilerin artan maliyetleri aşağı yönlü işletmelere aktarmaya başladıklarına dair işaretler var. Haixin Foods, Anjoy Foods ve Jiajia Food da dahil olmak üzere çok sayıda gıda şirketi, artan hammadde maliyetleri nedeniyle %15’e varan fiyat artışları açıkladı.

Avustralya & Yeni Zelanda Banking Group Ltd. kıdemli Çin stratejisti Xing Zhaopeng’e göre, sebze fiyatlarındaki artışın etkisi kısa ömürlü olsa da, yaklaşan Çin Yeni Yılı öncesi artan talep önümüzdeki birkaç ay içinde TÜFE’yi daha da yukarı sürükleyebilir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz